MAHA Dulu Dan Sekarang

KUALA LUMPUR, 9 Jun – Pameran Pertanian, Hortikultur dan Agro-Pelancongan Malaysia (MAHA) kali ini mensasarkan penyertaan kira-kira 2,000 syarikat dan agensi berkaitan pertanian untuk memperagakan produk dan perkhidmatan masing-masing.

Pameran anjuran Lembaga Pemasaran Pertanian Persekutuan (FAMA) akan berlangsung dari 11-23 Ogos di Taman Pameran Pertanian Malaysia Serdang (MAEPS), Selangor.

Pameran MAHA menjadi medan kepada pembeli dan penjual, pencipta teknologi, pembekal perkhidmatan serta pengusaha sektor pertanian berkumpul dan mempamerkan hasil usaha, ciptaan dan teknologi terkini mahupun perkhidmatan dan peluang pelaburan yang ditawarkan.

Dengan kejayaan MAHA 2006 mencatat sebagai pameran yang terbesar di Malaysia dalam “The Malaysian Book of Records”, BERNAMA telah menemubual Ketua Pengarah FAMA, Datuk Mohamed Shariff Abdul Aziz untuk membicarakan dengan lebih dekat mengenai sejarah permulaan pameran MAHA.

BERMULA PADA ZAMAN PENJAJAH

Menurut beliau, pameran pertanian yang julung kali diadakan di negara ini dianjurkan oleh Persatuan Penternak Kelang pada tahun 1920 dengan mendapat sambutan yang begitu menggalakkan.

Susulan kejayaan itu telah menggerakkan Persatuan Pertanian Hortikultur Malaya (MAHA), sebuah pertubuhan yang dianggotai oleh ahli-ahli sains dan botani dari negara anggota Komanwel, untuk menganjurkan pameran MAHA yang pertama pada tahun 1924.

Pameran tersebut, kata Shariff, mendapat sokongan dari Jabatan Pertanian di bawah Pentadbiran British. Bahan-bahan pameran dikumpulkan dari pameran di peringkat mukim, daerah dan negeri manakala pemenang di setiap pameran layak menyertai pameran tahunan MAHA di Kuala Lumpur.

PENYERTAAN HEBAT

Pameran di peringkat mukim, daerah dan negeri mendapat sambutan hangat di kalangan petani dan penternak dengan masing-masing menaruh impian untuk menyertai pameran kemuncak di Kuala Lumpur.

Peserta ketika itu bolehlah diibaratkan merasakan seperti mengambil bahagian dalam pertandingan Akademi Fantasia hari ini.

Pada zaman penjajah dahulu, rakyat jelata tidak berpeluang untuk berpesta seperti hari ini, di mana terdapat pelbagai sambutan yang diraikan bersama oleh berbilang kaum.

“Justeru pameran di peringkat mukim, daerah dan negeri ini juga diiringi dengan persembahan hiburan dan pertandingan uji bakat sebagai daya tarikan”, katanya.

Ternyata sekali, pameran MAHA pada peringkat awal bukan sahaja menghidangkan hasil pertanian dan ternakan yang terbaik di seluruh tanah air, malahan dapat mencungkil bakat terpendam penduduk luar bandar.

Shariff berkata, pada pameran pertanian di Butterworth, Pulau Pinang, 1948, syarikat Malay Film Productions turut mengesan bakat semula jadi seorang anak muda bernama Teuku Zakaria bin Teuku Nyal Putih, yang kemudian dikenali sebagai seniman agung Malaysia, Tan Sri P.Ramlee.

Dalam masa yang sama, seorang ahli jawatankuasa MAHA, Tan Sri V.M Hutson mendapati rakyat Tanah Melayu ketika itu meminati pertunjukan haiwan di dalam sangkar di pameran berkenaan.

Beliau kemudian mewujudkan mini zoo pada MAHA 1958 dan ternyata ia menerima sambutan yang memberangsangkan di kalangan pengunjung.

Rentetan daripada kewujudan mini zoo itu membawa kepada penubuhan Zoo Negara di Ulu Klang pada 1962, tambah beliau lagi.

DIHENTIKAN SEMENTARA WAKTU

Menurut Shariff, MAHA terpaksa dihentikan semasa tercetusnya Perang Dunia Kedua iaitu pada 1940 hingga 1945 dan disambung semula selepas tamat tempoh penjajahan.

Penghasilan tanaman dan penternakan yang positif dianggap sebagai pengubat kedukaan yang dialami rakyat ketika zaman penjajahan.

Pameran MAHA terus berkembang setiap tahun dan mencapai kemuncaknya apabila penyertaan pertama kali dari Sarawak dan Sabah setelah Malaysia ditubuhkan secara rasmi pada 1963.

Sekitar tahun 1964 dan seterusnya, penekanan terhadap perkembangan sektor perindustrian dan pembuatan sedikit demi sedikit menyebabkan tumpuan kepada pertanian beralih.

Kemajuan ekonomi yang dicapai Malaysia menyebabkan generasi muda di kawasan pedalaman tidak lagi meminati bidang pertanian, jelas Shariff.

Mereka mula berhijrah ke bandar Petaling Jaya dan Shah Alam untuk bekerja di kilang-kilang yang wujud ibarat cendawan tumbuh selepas hujan. Masing-masing tidak melepaskan peluang dengan pertumbuhan ekonomi yang kian berkembang.

Situasi ini secara tidak langsung membawa kepada penurunan penyertaan rakyat dalam MAHA.

Akhirnya, pameran MAHA menutup tirainya pada tahun 1968 dengan berlangsungnya edisi terakhir di Jalan Klang Lama (sekarang dikenali sebagai Kampung Medan)

PEMULIHAN

Setelah hampir tiga dekad berkubur, pameran MAHA dihidupkan semula.

Pada Julai 1999 Perdana Menteri ketika itu, Datuk Seri Dr Mahathir Mohamad merasmikan pameran MAHA di Stadium Putra Bukit Jalil, Kuala Lumpur sempena hari Peladang, Penternak dan Nelayan Kebangsaan.

Aktiviti baru seperti program homestay agro-budaya yang memberi peluang pelancong merasai kebudayaan dan kehidupan masyarakat desa turut diperkenalkan.

Selaras dengan kemajuan ini, MAHA kini dikenali sebagai Pameran Pertanian, Hortikultur dan Agro-pelancongan, mendapat sokongan sepenuhnya daripada Kementerian Pertanian dan Industri Asas Tani (MOA).

Kementerian berkenaan melalui FAMA dan beberapa agensi lain menjadi tulang belakang di sebalik Pameran MAHA. Pengalaman luasnya dan perangkaian antarabangsa yang meluas penting dalam menarik penyertaan antarabangsa dalam MAHA, kata Shariff.

Pada MAHA 2002 di The Mines Wonderland, Seri Kembangan, Selangor, satu keputusan dicapai agar MAHA dijadikan program dwi-tahunan, bagi memberi masa kepada hasil pertanian dan ternakan untuk matang.

MOA juga pada masa sama sentiasa berusaha mengaktifkan semula sektor pertanian bagi menjadikan ia industri yang dinamik serta berupaya memberikan pulangan lumayan kepada sektor ekonomi.

Bagi meyakinkan orang ramai bahawa sektor pertanian adalah pelaburan yang menguntungkan dan mampu memberi ganjaran lumayan, cogan kata “Pertanian adalah Perniagaan” yang digunapakai ketika MAHA 2006 diteruskan untuk pameran tahun ini.

LOKASI TAPAK KEKAL

Pada masa kini MAHA adalah pameran pertanian terbesar Malaysia dan berjaya menarik minat 500,000 pengunjung tempatan dan antarabangsa. Selaras dengan imejnya, MOA telah memajukan 100 hektar Malaysia Agro Exposition Park, Serdang (MAEPS), sebagai lokasi kekal untuk pameran itu.

MAEPS menawarkan kemudahan tempat perjumpaan, insentif, konvensyen dan pameran.

Dengan MAEPS sebagai lokasi tetap MAHA, ia diharapkan dapat menyaingi pameran pertanian terkemuka yang lain seperti Pameran Pertanian Diraja di England, yang telah dianjurkan sejak 100 tahun lepas.

— BERNAMA

Kek lapis gerak ekonomi wanita Bumi Kenyalang


MENARIK: Kek lapis juga digunakan untuk pelbagai majlis dan perayaan.

Produk tersohor Sarawak dijadikan daya tarikan baru pelancongan, bantu tambah pendapatan

DULU pembuatan kek lapis hanyalah hobi biasa di kalangan wanita di Sarawak khasnya wanita Melayu yang bertungkus lumus menyediakan juadah terutama menjelang Aidilfitri. Namun pada dekad 1990-an, kek lapis mula sinonim dengan Sarawak kerana hampir setiap pelancong yang berkunjung ke Bumi Kenyalang pasti membeli kek itu sebagai ‘ole-ole’ untuk dibawa pulang.

Kelebihan utama kek lapis Sarawak ialah pakej motif dan coraknya yang unik serta digabungkan dengan keenakan rasa, di samping teksturnya yang lembap namun pejal.

Tidak dinafikan ia juga versatil dan boleh dihidangkan untuk pelbagai majlis, bukan saja untuk perayaan utama seperti Aidilfitri, Tahun Baru Cina, Gawai Dayak, Deepavali dan sebagainya, malah untuk hantaran pertunangan, perkahwinan, hadiah dan ‘ole-ole’.

Keunikan kek ini dapat dilihat misalnya ketika demam Asmawi Ani atau Mawi sebagai juara Akademi Fantasia tiga tahun lalu, apabila seorang pengusaha tempatan berjaya menghasilkan kek lapis yang menunjukkan ejaan nama MAWI pada keknya.

Hakikatnya, hanya mereka yang mempunyai kesabaran dan daya kreativiti yang tinggi mampu menghasilkan corak kek lapis yang unik serta indah.

 

Selain rasanya yang enak, kek lapis juga mempunyai ciri komersial kerana tahan sehingga enam bulan jika diadun serta dibungkus dengan sempurna.

Menyingkap sejarah kek lapis, dipercayai berasal dari Indonesia namun juadah itu mula diperkenal serta mendapat tempat di kalangan penduduk Sarawak sekitar tahun 1980-an.

Sejak itu, kek lapis kian sinonim dengan Sarawak, malah kek lapis Sarawak yang dihasilkan jauh lebih sedap daripada kek lapis negara jiran itu, kerana bahan yang digunakan lebih pelbagai dan mutunya juga lebih baik.

Setelah 30 tahun berlalu, kek lapis Sarawak semakin popular bukan saja di kalangan penduduk tempatan, malah menerima banyak tempahan dari Semenanjung, Sabah, Brunei dan Singapura.

Sejajar dengan populariti juadah itu, kerajaan Sarawak baru-baru ini mengiktiraf juadah itu sebagai produk rasmi Sarawak atau produk tersohor (signature product) bagi Bumi Kenyalang.

Menteri Muda di Pejabat Ketua Menteri (Bahagian Ekonomi Rumah Tangga dan Latihan), Datin Fatimah Abdullah, berkata kek lapis Sarawak diiktiraf sebagai produk rasmi negeri Sarawak bagi membolehkan potensinya dibangunkan secara teratur.

Katanya, kerajaan mengenalpasti kek lapis sebagai produk pelancongan dan kotej negeri ini yang mampu meningkatkan pendapatan wanita termasuk di kawasan luar bandar.

“Kek lapis Sarawak mempunyai potensi besar kerana kerajaan memang memberi sokongan kepada industri pembuatan makanan. Lagipun pelancongan satu daripada aktiviti teras ekonomi Sarawak termasuk di Koridor Tenaga Diperbaharui Sarawak (Score) pada masa depan,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika berucap melancarkan Kek Lapis Sarawak Sebagai Produk Tersohor Negeri Sarawak, bertempat di Tebingan Sungai Sarawak di Kuching, baru-baru ini.

Sebagai permulaan, Kerajaan negeri melancarkan satu laman web khas bagi memantau industri kotej Sarawak dalam usaha mewujudkan pangkalan data mengenai industri pembuatan kek lapis tempatan.

Berdasarkan reaksi kepada laman web itu, kerajaan mengenalpasti 113 pengusaha juadah itu yang kebanyakannya beroperasi di kediaman masing-masing di sekitar bandar raya Kuching.

Mereka didapati mampu memperoleh pendapatan sehingga ratusan ribu sebulan khasnya ketika perayaan seperti Aidilfitri.

Bagi Cynthea Lim, beliau tidak menafikan pembuatan kek lapis mampu meningkatkan sumber kewangan keluarga. Beliau yang sudah mengusahakan pembuatan kek itu secara kecil-kecilan sejak 1970 menafikan industri pembuatan kek itu dimonopoli wanita Melayu saja.

“Kek lapis memang digemari ramai dan semua wanita yang mempunyai minat patut menceburinya,” katanya.

Seorang pengusaha kek lapis yang dikenali ramai di Sarawak, Rabiah Amit, berkata kek lapis Sarawak memang unik dan menjadi kegemaran ramai.

Sehubungan itu katanya, pengusaha mesti lebih kreatif dan inovatif untuk memperbaiki mutu juadah masing-masing, sejajar dengan perkembangan dalam bidang bakeri.

Katanya, beliau sedang berusaha menggunakan ramuan tempatan termasuk terung asam dan keladi dalam kek lapis yang beliau hasilkan.

“Saya dicabar oleh kakitangan Institut Penyelidikan dan Pembangunan Pertanian Malaysia supaya menghasilkan kek lapis berperisa terung asam. Saya menyahut cabaran mereka dan mujurlah saya berjaya membuktikan bahawa ramuan tempatan mampu memberi nafas baru dan keenakan pada kek saya,” katanya yang turut menghasilkan buku Kes Lapis Sarawak.

Pemilik Kedai Kek Lapis Mariam, Mariam Aren, mengalu-alukan pelbagai bantuan kerajaan kepada pembuat kek lapis seperti beliau.

Katanya, usaha kerajaan mengenalpasti satu lokasi khas di Tebingan Sungai Sarawak sebagai lokasi untuk mempopularkan lagi kek lapis Sarawak amat bertepatan kerana ia membolehkan pengusaha kek lapis menjual produk masing-masing secara teratur.

Beliau berkata, pemilihan Tebingan Sungai Sarawak sebagai pusat penjualan kek itu dibuat oleh kerajaan negeri berikutan kawasan itu menjadi tumpuan utama pelancong.

“Ia akan mewujudkan persaingan sihat di kalangan pengusaha selain membolehkan kerajaan memantau tahap mutu dan kebersihan juadah itu nanti,” katanya.

Projek cendawan perlukan persekitaran bersih

RAK yang dipenuhi beg cendawan mengandungi benih untuk proses pemeraman di Rumah Cendawan, UPM.

MINGGU ini, ruangan Bengkel Usahawan Cendawan Mega-Utusan bersama UPM-AgroBank memaparkan sebahagian lagi kaedah yang perlu diketahui sebelum melaksanakan projek tanaman cendawan. Ia terbahagi kepada:Memilih benihlBenih (spawn) yang baik akan meliputi bahan pemegangnya seperti gandum, sekoi, barli dan lain-lain.

lWarna putih akan memenuhi bahan pemegangnya tanpa dicemari warna lain.

lBenih induk disuntik kepada substrat lain dan diperam menjadi generasi ketiga dipanggil benih cendawan.

lDengan mengulangi suntikan dan pemeraman, lebih banyak benih dapat dihasilkan dari kultur induk tetapi makin lama akan merendahkan vitaliti benih.

Penyimpanan kultur induk dan subkultur penting contohnya dalam nitrogen cecair atau dengan parafin.

Benih yang baik akan menghasilkan badan buah yang baik, tebal dan gebu dan tidak berkerinting, tidak berwarna lain dan tidak mengeluarkan bau busuk atau hanyir.

Memilih dan menyediakan media atau substratSumber pemakanan utama bagi cendawan tiram kelabu ialah selulosa, hemiselulosa dan lignin.

Habuk kayu, kapas, hampas tebu, tongkol jagung dan perlukan bahan tambahan seperti dedak padi atau gandum untuk dijadikan substrat.

Pelbagai bahan sisa pertanian sesuai dijadikan bahan media bagi cendawan tiram iaitu kulat putih reput yang menggunakan lignin dan selulos bersama sebagai sumber karbon dan akan memutihkan hosnya.

Rumah cendawanRuang yang bersih diperlukan bagi pertumbuhan cendawan di samping persekitaran yang sesuai daripada segi suhu, pengudaraan, cahaya redup dan kemudahan sumber air. Pemilihan lokasi rumah penting daripada segi pemasaran.

Tidak perlu membuat struktur yang mahal dan canggih sebaliknya memadai dengan menutup keliling struktur dengan jaring plastik hitam supaya redup dan mendapat pengudaraan mencukupi.

lRak kayu diperlukan bagi menyusun beg cendawan yang hendak diperam hingga sampai ke peringkat penghasilan.

lHarga rak kayu berukuran 5 kaki x 6 kaki x 1.2 kaki biasanya (RM400).

lDua setengah rak boleh memuatkan 1,050 beg cendawan.

lSaiz rumah- 20 kaki x 15 kaki dengan rumah menyimpan media – 5 kaki x 10 kaki.

lPenyediaan beg dan kukus beg- 10 kaki x 15 kak.i

lBilik suntik- 7 kaki x 10 kaki.

lBangunan lain yang diperlukan untuk penyimpanan beg cendawan di atas rak.

PersekitaranlIni termasuk suhu, kelembapan bandingan, cahaya, karbon dioksida, dan keasidan substrat.

lBila suhu tinggi kelembapan bandingan.

lSuhu tinggi menggalakkan metabolisme badan buah yang meningkatkan kadar pernafasan dan karbon dioksida tinggi.

Cendawan tiram perlukan berbeza dalam setiap peringkat.

Dalam pemeraman, kelembapan sesuai ialah antara 65 dan 70 peratus tetapi semasa pembentukan badan buah ia memerlukan antara 80 dan 90 peratus dan bersuhu rendah.

PemasaranlSangat mustahak memandangkan hasil yang dikeluarkan perlu segera dipasarkan.

lOleh itu, kajian pasaran perlu dilakukan terlebih dahulu.

lPengurusan dan Penyelenggaraan

lKebersihan adalah penting dan setiap kali memetik hasil, segala sampah sarap perlu dibersihkan segera bagi mengelakkan masalah serangga dan perosak.

Bahan kimia tidak dibenarkan sama sekali digunakan di dalam rumah cendawan bagi mengelak keracunan terhadap cendawan.

RM420 untuk setiap 12 gram

TATKALA menaip perkataan ‘gaharu’ di laman web, bersusun alamat laman web dari Indonesia pada skrin komputer. Masing-masing mempromosikan minyak gaharu atau lebih dikenali sebagai agarwood oil di peringkat dunia.

Minyak yang menghasilkan aroma yang mewangi ini mendapat permintaan yang amat tinggi di Timur Tengah, terutamanya Arab Saudi dan Dubai, berikutan adat masyarakat di sana yang gemarkan wangi-wangian. Ia sama ada dicampur dengan minyak lain untuk menghasilkan minyak wangi atau minyak atar, atau dijual tulen.

Malaysia sebaliknya lebih cenderung untuk mengeksport hasil kayu ini dalam bentuk kepingan kayu karas atau damar gaharu berbanding minyak yang diekstrak.

Malah sehingga tahun 1997, Lembaga Perkayuan Malaysia (MTC) melaporkan bahawa negara ini pernah mengeksport gaharu dalam bentuk kepingan bernilai lebih RM50 juta dalam tempoh lima tahun.

“Saya sudah terlibat dalam perniagaan karas-gaharu ini sejak 18 tahun lalu. Tujuh tahun pertama saya mulakan dengan menjual kepingan kayu karas dan damarnya sahaja, sama ada ke pasaran Thailand ataupun tempatan.

“Tetapi setelah melihat cara kayu-kayu ini diproses serta pulangan yang cukup lumayan daripada penjualan minyaknya, saya memutuskan untuk pergi lebih jauh,” ujar Mazalan Mohamed, 40, yang ditemui di kilang memproses minyak gaharunya yang terletak di Kampung Star Baru, Gua Musang, Kelantan.

Mazalan turut beroperasi tanpa orang tengah, selain mengubah pendekatan perniagaan dengan menjual minyak gaharu berbanding sekadar kepingan kayu karas.

Jika sebelum ini Mazalan hanya memenuhi permintaan Thailand dan tempatan, kini minyak gaharu keluaran PMW Enterprise sudah berada dalam pasaran Dubai, Arab Saudi dan Bahrain.

Menjenguk kilang-kilang pemprosesannya, bahang yang berkuap di dalam dirian sederhana itu tidak sedikit pun melunturkan semangat krew EKSTRA untuk meninjau lanjut.

Kedatangan yang disambut dengan pemandangan dua wanita berusia yang sedang mencincang kepingan kayu karas yang memenuhi ruang lantai menambah lagi keinginan untuk meneroka.

Biarpun bertubuh kurus dan sudah berusia, kedua-dua wanita ini pantas saja melakukan kerja. Sekali-sekala melemparkan senyuman ke arah kami, tangan mereka terus menghentak parang dalam genggaman.

Potongan kayu karas itu kemudiannya dimasukkan ke dalam sebuah mesin pengisar yang berdiri tegap di satu sudut. Kongsi Mazalan, mesin itu berharga tidak kurang daripada RM12,500 sebuah.

“Hasil kisaran kemudiannya diperam di dalam air selama dua minggu. Selepas itu ia akan dikeringkan. Untuk karas gred rendah, kami asingkan untuk dijual bagi membuat colok.

“Hasil daripada karas gred bermutu lebih tinggi akan dimasak di dalam dapur antara lima hingga 10 hari, bergantung kepada gred, untuk mengekstrak minyaknya,” jelas anak kelahiran Kampung Chasi, Tok Uban, Pasir Mas, Kelantan ini.

Bahagian pemprosesan yang menggunakan teknologi yang ‘diimport’ dari Thailand ini memperlihatkan 60 dapur berbaris panjang dengan setiap satunya dilengkapi tong gas sendiri. Kata Mazalan, kos keseluruhan pembinaan dapur ini ialah RM50,000.

“Satu pusingan memasak serbuk kayu karas untuk gred C rendah, yang mengambil masa lima hari, menghabiskan sehingga dua tong gas 16.5 kilogram.

“Tetapi untuk gred C tinggi dan ke atas yang dimasak sehingga 10 hari, empat tong gas yang sama diperlukan,” tambah bapa kepada empat orang anak ini.

KOS pembuatan dan pemasangan dapur ini mencecah RM50,000.

Selepas lima hari, minyak gaharu akan terkumpul di dalam tabung suling dan terapung di lapisan atas permukaan air. Ekstrak ini akan ‘dikutip’ pada setiap lima hari mengikut jadual yang ditetapkan.

Mendirikan tiga buah kilang, dengan sebuah di Bukit Beruntung, Selangor, Mazalan berkata pemprosesan dijalankan 24 jam sehari. Ini kerana jika api dapur dimatikan, proses pemanasan akan menggunakan lebih banyak gas dan memakan masa.

Untuk tujuan eksport, Mazalan menyimpan minyak gaharu yang telah dikumpul ke dalam botol aluminium bermuatan 1.2 liter. Dalam sebulan, dapur itu dapat menghasilkan enam botol aluminium minyak gaharu.

“Minyak ini dijual pada harga RM420 setiap 12 gram, iaitu menyamai satu botol tolal.

“Kami dapat menjual pada harga ini kerana kami dapat menyediakan minyak gaharu yang pekat sebagaimana diminta pembeli,” katanya yang menjelaskan, semakin pekat minyak gaharu, semakin tinggi nilainya.

Potensi tanaman cendawan

BENGKEL Usahawan Mega-Utusan yang diadakan dengan kerjasama Pusat Pengembangan, Keusahawanan dan Pemajuan Profesional (APEEC), Universiti Pertanian Malaysia (UPM) dan Agrobank telah mendapat sambutan menggalakkan walaupun baru pertama kali diperkenalkan. Kira-kira 300 peserta menghadiri bengkel permulaan selama sehari itu yang menampilkan beberapa penceramah dari UPM, Agrobank dan usahawan cendawan yang berjaya.

Bagi memberi peluang kepada lebih ramai pembaca Utusan Malaysia turut mengikuti bengkel tersebut, mulai minggu ini, Bahagian Agro-Mega akan memaparkan bahan-bahan yang berkaitan tanaman cendawan yang dipetik dari bahan-bahan penceramah.

Minggu ini ruangan Agro memaparkan intipati daripada kertas kerja yang dibentangkan oleh Ketua Penolong Pengarah, Bahagian Padi, Tanaman Industri dan Florikultur Jabatan Pertanian, Che Hasmah Hassan bertajuk Peranan dan Bantuan Jabatan Pertanian Dalam Industri Cendawan.

Meningkatkan permintaanl Jumlah penduduk – 26 juta (2005).

* Kadar makan cendawan – 324 gram/ orang setahun.

* Keperluan cendawan negara – 8,424 tan setahun.

Sasaran Jabatan Pertanianl Jumlah penduduk – 30 juta (2010).

* Kadar makan – Dua kilogram/orang/tahun

Keperluan cendawan – 60,000 tan/tahun

Membangunkan penanaman secara komersialI. Memperhebatkan khidmat pengembangan.

a. Menggalakkan usahawan tani menceburi industri cendawan.

b. Mengesyorkan supaya tanaman jenis yang berpotensi ditanam.

c. Mengadakan kursus dan lawatan sambil belajar untuk melatih pengusaha.

d. Memantau dan menilai projek.

II. Khidmat perundingan swasta

a. Menyampaikan maklumat berkaitan secara insentif percukaian dan dana-dana yang disediakan oleh kerajaan.

b. Menggalakkan perkongsian pintar bagi syarikat yang tidak memiliki tanah.

c. Menggalakkan syarikat bukan pertanian melabur.

d. Menggalakkan pengusaha memohon MoA Inc.

III. Menyediakan insentif untuk usahawan

a. Jabatan Pertanian memberi insentif sebanyak RM20,000 untuk pengusaha dalam bentuk fizikal yang disalurkan ke Jabatan Pertanian Negeri.

Lain-lain bantuanl Memberi sokongan dalam mendapatkan kemudahan, pengiktirafan dan insentif dari agensi lain seperti pinjaman di bawah MoA Inc.

* Membekalkan benih induk dan benih tanaman cendawan.

* Menyokong permohonan jawatan asing dan buruh asing.

* Menemukan pengusaha dengan anchor company, pengeksport dan pasar raya besar.

Syarat menyertai MOA Inc.l Mempunyai pelan perniagaan.

* Mempunyai kawasan.

* Berdaya maju dan berterusan

* Berskala besar, komersial dan menepati saiz ekonomik yang ditetapkan.

* Projek yang mempunyai pengurus.

* Menjurus kepada pensijilan Q dan keselamatan makanan.

* Pelan pemasaran yang jelas.

Pelbagai cendawan yang boleh ditanami.

Tiram kelabu (Pleurotus sajur-caju)

ii. Tiram putih (Pleurotus florida)

iii. Tiram kuning (Pleurotus citronipileatus)

iv. Tiram merah jambu (Pleurotus flabellatus)

v. Abalone (Pleurotus cystidiosus)

vi. Jerami padi (Volvariella volvaceae )

viii. Jeli hitam/telinga kera (Auricularia polyruchia)

viii. Ling zhi (Ganoderma licidum)

viii. Bunga kubis (Hericium erinceus)

ix. Perut lembu (Clitocybe sp)

x. Berangan (Agrocybe sp)

xi. Peha ayam (Coprinus sp)

xiii. Shiitake (Lentinula edodus)

xiv. Butang (Agaricus bisporus)

xv. Jarum mas (Flammulina velutipes)

Taman Pertanian UPM martabatkan teknologi

BAGI mengukuhkan komitmennya untuk memartabatkan bidang pertanian, Universiti Putra Malaysia (UPM) mengambil pelbagai langkah menubuhkan pusat-pusat kecemerlangan yang akan memberi fokus kepada pembangunan sektor tersebut menggunakan pendekatan teknologi.Selain pusat kecemerlangan, UPM yang memiliki kawasan ladang luas, juga memanfaatkan aset tersebut dengan memberi nilai tambah dengan menstrukturkannya supaya dapat digunakan untuk pelbagai tujuan.

Pengurusan UPM telah menaik taraf Bahagian Ladang yang telah wujud sejak 1971 lagi dan menukar namanya kepada Taman Pertanian Universiti (TPU), pada 1 Disember 2001 dan berfungsi untuk menyediakan kemudahan pengajaran, penyelidikan dan perkhidmatan dalam bidang pertanian untuk pelajar, kakitangan dan orang ramai.

Taman tersebut dibahagikan kepada pelbagai seksyen iaitu Kejuruteraan Ladang.

Dengan adanya pembahagian seksyen tersebut, TPU mempunyai tugas dan peranan yang jelas bagi untuk makluman orang ramai.

Seksyen-seksyen itu pula bukan hanya memberi perkhidmatan kepada kakitangan dan pelajar, tetapi juga kepada masyarakat.

Di antara kesemua seksyen yang diwujudkan di bawah TPU, Seksyen Penyelidikan dan Agroteknologi antara yang menarik untuk diuar-uarkan memandangkan ia amat penting sebagai cabang penyelidikan.

Berpandukan kepada matlamatnya untuk terlibat dalam penyelidikan dan pengajaran bidang pertanian, seksyen tersebut banyak menjalankan kursus dalam bidang pertanian menjadikannya kian di kenali.

Bagi mereka yang berminat untuk menceburi bidang pertanian dan ingin maklumat atau bimbingan awal, berjinak-jinak dengan aktiviti yang dianjurkan oleh seksyen tersebut mungkin satu jawapan terbaik.

Ini kerana seksyen tersebut terlibat penyelaras projek pertanian terkawal penanaman dan pengeluaran cendawan yang mendapat sambutan menggalakkan, serta Penyelaras projek pertanian tepat menggunakan Sistem Penentu Kedudukan Global (GPS) dan Sistem Maklumat Geografi (GIS).

Seksyen tersebut juga terlibat sebagai penyelaras projek pertanian persekitaran terkawal yang melibatkan tanaman teknologi fertigasi dan hidronik.

Pada masa sama, seksyen tersebut juga berfungsi menyediakan penyelidikan dalam teknologi biji benih dan kultur tisu, penganjuran latihan teknologi berasaskan ICT dan menyediakan ruang penyelidikan pensyarah dan pelajar.

Satu lagi usaha yang dijalankan termasuk menyediakan bahan rujukan perladangan di Pusat Sumber TPU dengan sistem rujukan secara elektronik pada masa akan datang.

Menurut Ketua Seksyen, Salbiah Md Tap, pihaknya memberi tumpuan kepada pembelajaran dan bimbingan serta penyelidikan termasuk menawarkan kursus pertanian kepada orang ramai.

”Kami banyak menerima penyertaan daripada orang ramai yang berminat dalam teknik penanaman cendawan dan sentiasa mendapat sambutan,” katanya ketika ditemui baru-baru ini.

Justeru bagi menampung keperluan, fungsi dan minat orang ramai dalam bidang pertanian, seksyen tersebut mempunyai pelbagai kemudahan antaranya Kompleks Seksyen Penyelidikan dan Agroteknologi yang dibangunkan di atas kawasan seluas 3.5 hektar yang mula beroperasi pada awal 2006.

Antara kemudahan yang terdapat di kompleks tersebut termasuk Makmal Kultur Tisu, Rumah Tropika yang terdiri daripada rumah lindungan, rumah kalis serangga, dan rumah teduhan.

Kemudahan lain termasuk Makmal Teknologi Biji Benih, Makmal GPS/GIS dan Rumah Cendawan.

Pengunjung yang melawat kawasan ini berpeluang melihat sendiri sayur-sayuran yang ditanam menggunakan teknologi persekitaran terkawal menggunakan sistem titis atau autopot.

Menurut Salbiah, kursus penanaman cendawan tiram kelabu yang popular dijalankan di Rumah Cendawan yang mempunyai kemudahan antaranya mesin mengadun media tanaman, alat pengewapan, dan rak penanaman.

Selain itu, Taman Aroma turut disediakan di bawah Unit Latihan di TPU merangkumi kawasan seluas 0.26 hektar. Taman ini merupakan sebahagian daripada Taman Hortikultur Terapi.

Taman tersebut yang digunakan untuk tujuan pengajaran, penyelidikan dan pameran dan dibuka kepada umum.

Taman yang mula ditanam dengan pelbagai tanaman pada Julai 2003 dipenuhi dengan pokok-pokok wangi yang berjumlah 34 jenis semuanya.

Daripada jumlah itu, pokok renek berjumlah 16 jenis, pokok memanjat (lima), herba (lima), pokok bersaiz sederhana (empat) dan pokok orkid (empat).

Kawasan ini juga diperindahkan dengan landskap yang menarik dengan penekanan kepada santai dan kawasan berehat dengan pembinaan bangku dan meja, laluan batu refleksi urutan kaki, air terjun, wakaf dan pejalan kaki.

Namun menurut, Salbiah aktiviti paling popular di seksyen tersebut ialah Kursus Asas Pengeluaran Cendawan Tiram Kelabu (Pleurotus sajor -caju) yang mana setakat ini sudah menarik minat beratus peserta.

Peserta yang yang menyertai kursus berpeluang pengetahuan merangkumi penerangan kaedah asas penanaman, menyediakan media tanaman dalam polibeg, penyuntikan benih, memetik , memetik dan penyediaan benih.

Mereka yang berminat mengetahui lebih lanjut mengenai aktiviti pertanian Taman Pertanian Universiti khususnya yang ingin menyertai kursus penanaman cendawan boleh menghubungi 03-89467286, 89467318.

Mengatasi kepupusan spesies ikan air tawar

MASYARAKAT kini kian menyedari dan membuka mata mengenai khasiat serta sumber protein yang boleh diperoleh daripada pelbagai spesies ikan air tawar yang banyak menghuni sawah, sungai, tasik dan bekas lombong di negara ini.

Bagaimanapun, ancaman kepupusan spesies berkenaan menimbulkan satu fenomena baru kepada hidupan itu, sekali gus memberi kesukaran untuk generasi kini mendapatkan sumber ikan air tawar yang mencukupi bagi menampung permintaan orang ramai.

Faktor pencemaran, pembuangan sisa toksik, penyeludupan dan penggunaan bahan kimia serta bom ikan dilihat antara faktor utama mempengaruhi kepupusan spesies seperti kelah, temoleh, baung, kelabau, tengas, loma, tengalan, sebarau dan lampam sungai.

Justeru, Jabatan Perikanan memainkan peranan dengan menubuhkan Pusat Perikanan Darat (PPD) Banding, Grik, Hulu Perak. Ia antara PDD diwujudkan di negara ini sebagai tanggungjawab untuk membangunkan baka induk dan mengeluarkan benih ikan air tawar tempatan.

PPD yang dibina pada 1997 dengan kos RM6 juta dan beroperasi mulai November 2006 itu dijadikan sebagai ‘klinik dan pusat jagaan’ kepada spesies ikan air tawar.

Selain untuk tujuan pemuliharaan, penubuhan PPD turut mensasarkan pengeluaran benih ikan air tawar asli tempatan sebanyak 10 juta ekor setahun kerana jumlah itu dijangka dapat menampung permintaan bagi memastikan kesinambungan hidupan spesies ikan.

Ketua PPD Banding, Bakri Miswan, berkata pusat itu juga memainkan peranan sebagai pusat pengembangan yang memberi khidmat nasihat teknikal dan pusat sumber maklumat serta rujukan kepada kumpulan sasar, membekal benih ikan air tawar kepada penternak dan melepaskan anak ikan ke sungai atau tasik.

“Pusat itu menjalankan program membekal benih ikan kepada golongan sasaran bertujuan mempelbagai aktiviti ekonomi bagi meningkatkan pendapatan mereka.

“Selain nelayan setempat, kami turut menggunakan khidmat masyarakat Orang Asli untuk menjaga serta memulihara anak ikan yang dilepaskan ke tasik daripada aktiviti pencerobohan serta penangkapan ikan secara haram,” katanya.

Ternyata usaha itu disambut baik di kalangan penduduk Orang Asli yang kini bukan dilihat sebagai penduduk primitif sering berpindah randah, sebaliknya mula membuka minda melihat sebarang sumber untuk menambah punca pendapatan dengan menggabungkan kemahiran tradisional dengan kemajuan teknologi yang diberi Jabatan Perikanan.

Tok Batin Sungai Chiong, Chali Itam ketika ditemui Berita Harian di perkampungan itu baru-baru ini berkata, penduduk kampung berkenaan menyambut baik usaha kerajaan serta Jabatan Perikanan menjalankan projek pelepasan benih ikan tawar ke sungai kerana banyak membantu memberi sumber pendapatan kepada penduduk.

“Kebanyakan daripada penduduk kampung menjalankan kegiatan menangkap ikan dan sememangnya jika tiada usaha memulihara spesies ikan air tawar, ia akan mengalami masalah kepupusan.

“Melalui program itu, sekurang-kurangnya kami dapat bergantung dengan pendapatan sebagai nelayan kerana ia boleh memberi pulangan lumayan sehingga mencecah RM100 sehari hasil daripada jualan ikan air tawar kepada penduduk luar,” katanya.

Chali berkata, ada lebih 100 keluarga di Kampung Chiong yang hanya menumpukan kegiatan pertanian seperti bercucuk tanam dan menangkap ikan untuk mencari sumber pendapatan.

“Kami kini mula menjalankan ternakan ikan secara tidak langsung walaupun tanpa menggunakan sangkar atau kolam khas kerana ikan dibiakkan melalui habitat mereka sendiri.

“Kami diberi tugas mengadakan rondaan dan memantau pembesaran ikan itu dengan memastikan tiada kegiatan pencerobohan dan penangkapan ikan secara haram selain memastikan habitat ini terpelihara daripada sebarang pencemaran.

“Walaupun bukan secara rasmi, tetapi itu menjadi tanggungjawab kami sebagai penduduk asal di tasik ini,” katanya.

Beliau berkata, sekurang-kurangnya, penduduk kampung (Orang Asli) mempunyai ‘tugas khas’ untuk membantu pemuliharaan ikan air tawar selain memberi pendapatan sampingan yang lumayan.

“Kebanyakan spesies ikan terutama kelah dan temoleh semakin sukar diperoleh dan nilai pasarannya melambung tinggi. Ia menjadi kegemaran ramai pihak terutama penggemar ikan hiasan serta masyarakat Cina. Jadi pihak berkenaan perlu mengambil inisiatif lebih awal untuk membendung sebarang kegiatan tidak diingini bagi melindungi hidupan itu,” katanya.

FAKTA: Pusat Perikanan Darat

# Ditubuhkan dengan kos RM6 juta.

# Sasaran hasilkan benih 10 juta ekor ikan air tawar setahun

# Dijadikan pusat khidmat nasihat teknikal dan sumber maklumat serta rujukan